| | | |
| | | | | |
|
|
Vaders
In mijn beleving was het ergens in de jaren '80 dat SIRE een spotje uitzond. Een gezin zat aan tafel en het kind vroeg zich af: "Wie is toch die man die elke zondag het vlees aansnijdt?" De vader dus. De doelstelling van het filmpje was vaders meer betrokken naar de kinderen te krijgen.
Inmiddels is er veel veranderd. Steeds meer vaders richten hun werk zo in zodat er uren met de kinderen doorgebracht kunnen worden. Er staan steeds vaker vaders op het schoolplein of werken mee aan schoolse activiteiten. Onderstaan onderzoek geeft dit ook weer. Vaders zijn actief betrokken op hun kroost en vullen dat letterlijk zo in!
www.verwey-jonker.nl/doc/jeugd/Een-vader-is-meer-dan-100-meesters_2935_web.pdf
|
|
Allemaal fijne kerstdagen gewenst en een heel mooi 2012!
groeten
Netty
|
|
Ontspanningsoefeningen
Jongeren van nu zijn druk. School vraagt behalve het volgen van lessen een actieve inzet in plannen en organiseren. Daarnaast zijn ze veelal actief op internet, ze sporten en/of hebben een baantje. Bovendien verandert hun lijf. Ook deze fysieke en hormonale groei kost de nodige energie. Veel jongeren zijn moe. Soms zelfs zo moe dat ze het moordende tempo wat ze zich hebben aangeleerd, niet meer kunnen stoppen. Wellicht kan het volgende helpen. Laat hen meelezen of doe de oefening samen.
Voel je een vermoeidheid over je heen golven? Merk je te veel onrusitge kriebels? Te moe om te slapen?
Tijd voor Pauze!
Tijd voor ontspanning:
"Adem rustig in en uit. Sluit je ogen en richt je aandacht op je lichaam. Voel hoe je hart klopt. Voel je ademhaling.
Stel jezelf de volgende vragen:
* Voelt mijn lichaam gespannen aan, alsof ik een harnas draag?
* Trilt mijn lichaam van binnen, of voelt het zwaar en loom?
* Zit mijn hoofd helemaal vol en lijkt het wel om al mijn gedachten tollen?
* Raak ik voortdurend alles kwijt en ben ik verstrooid?
(vrij naar Hoogsensitiviteit Survivalgids, blz.43)
In alle drukte voel je soms niet hoe vermoeiend het is. Als je dan pauze hebt, voel je het ineens. De rust nemen is heel belangrijk. Maar het is ook een hele kunst om het uit te voeren! In de serie survivalgidsen over bijvoorbeeld AD(H)D, dyslexie of hoogbegaafdheid staan altijd handige tips die kunnen helpen. In de gids over hoogsensitiviteit staat een mooi hoofdstuk dat "relaxatie en de 7 kunsten" heet. (blz. 46). Met duidelijke aanwijzingen die je kunt toepassen om rust voor jezelf te creëeren. Bijvoorbeeld de kunst van het ademen ('diep - alsof je aan een roos ruikt'), denken (vervelende dwingende gedachtes over 'ik moet' ombuigen naar 'ik zou kunnen') en de kunst van het loslaten (met een mooi verhaal over de 4 seizoenen waarin duidelijk wordt dat een nieuw seizoen verwelkomen betekent dat je het vorige seizoen moet afsluiten).
Je wordt een ware kunstenaar als je dat kunt!
|
|
Familie BV
Het Sociaal Cultureel Planbureau publiceert sinds 2000 elke twee jaar de Emancipatiemonitor. Hierin gaat het SCP na of het emancipatieproces zich in de gewenste richting ontwikkelt. Onlangs (17 februari) werd de Emancipatiemonitor 2010 gepubliceerd.
Een van de items die hierin naar voren komt is de leeftijd waarop vrouwen voor het eerst moeder worden. Deze is 34 jaar. De voornaamste reden hiervoor is dat vrouwen verwachten werk/carrière moeilijk te kunnen combineren met het opvoeden van kinderen. De discussie over professionele kinderopvang is al vaak gevoerd. Onlangs heeft de Vrije Universiteit van Amsterdam onderzoek gedaan naar de rol van grootouders. Het NRC Handelsblad schrijft erover in het artikel "Elke week oppassen- dat nooit" van 19 februari jl.
"De huidige generatie grootouders - zelf geboren tussen pakweg 1935 en 1950 - is te splitsen in twee types: dat van de drukbezette zestiger en zeventiger die reist, sport,studeert, musiceert en geniet van de kunsten. Die door hun kinderen weken van te voren 'geboekt' moeten worden voor een oppasavond. Maar die dat dan wel met plezier doen. Ze passen graag op als het hun uitkomt. En er is de grootouder als onmisbare schakel in de familie BV van twee werkende ouders. 24 Procent van de gezinnen laat de kinderen (onbetaald) opvangen door grootouders."
Hierin zitten grote verschillen van één tot meerdere dagen per week, tot een keer per kwartaal. De geciteerde uitspraken van de oma's en opa's zijn erg verschillend van inhoud. De ene grootouder zegt twintig jaar voor de dochters te hebben gezorgd en het nu wel klaar te vinden. De andere grootouder geeft aan het juist heerlijk te vinden de kleinkinderen even helemaal voor zichzelf te hebben.
Het valt mij op dat de beweegredenen heel gevoelsmatig zijn. Genieten van de omgang met het kleinkind of juist van een leven zonder vaste zorgtaak. Maar alles vanuit de volwassene gezien! De volwassene wil het leuk hebben. Wat ik in het geheel mis is de aandacht voor het kind. Wanneer komen de argumenten die het welzijn van het kind benadrukken?
In dat kader is er trouwens nog een discussie gaande. Amy Chua heeft het boek "Strijdlied van een tijgermoeder" geschreven. Alhoewel ze zelf in Amerika is opgegroeid, wilde ze in de opvoeding van haar kinderen de Chinese stijl hanteren. Volgens haar haalt de (westerse) zoetsappige opvoeding door knuffelmama's niet het beste in een kind naar boven.
Discipline en hard werken is haar stelling. Schoolcijfers en prijzen zijn belangrijk. De dagen zijn volgens strak schema gevuld met studie, bijles,sport, muziek, oefeningen en huiswerk. "Geef niet toe aan kindergrillen en dril het kroost". Op hun 20e zijn ze volwassen en gedisciplineerd genoeg om hun eigen leven zelfstandig succesvol vorm te geven.
Haar boek en opvoedingsstijl roept verontwaardiging op. Op diverse forums en bijeenkomsten wordt er volop over gediscussieerd.
Het roept sterke gevoelens van afkeer op omdat het te kil en afstandelijk zou zijn vanuit onze gedachten over omgang met kinderen. En wij maar denken dat we zo'n nuchter volk zijn!
|
|
De computer (deel 2)
De vorige praktijk in de praktijk ging over de computer en het gebruik ervan. Veel mensen die persoonlijk of vanuit hun beroep op kinderen betrokken zijn, vragen zich af wat de gevolgen van het computeren zijn. Welke invloed heeft het computeren op de ontwikkeling van kinderen op bijvoorbeeld het gebied van spelen. Het is niet meer buiten spelen, niet meer samen spelen en het is geen actief spel. Maar wat is het dan wel?
Momenteel is men in de wetenschap bezig met name de hersenen te onderzoeken. Steeds duidelijker wordt wat je brein allemaal doet en waartoe het in staat is. Aangezien de computertechnologie nog jong is, kunnen wetenschappers nog moeilijk aangeven wat de invloed is op de hersenen. Wel kan gekeken worden naar welke invloed het computeren heeft op gedrag.
Martine Delfos schetst in haar boek 'De virtuele ontwikkeling van de Jeugd' een beeld vanuit haar vak, de psychologie. "Er is sprake van een versnelling van leven waardoor snelle en heftige emoties (woede, verliefdheid, agressie, vrolijkheid) het winnen van de 'langzame' emoties als tederheid, respect, liefde en bescheidenheid. Het zijn juist de langzame emoties die bindend zijn in relaties. En het is de verbintenis waar een mens behoefte aan heeft."
Vanuit die invalshoek is de behoefte 'to connect' via diverse systemen als hyves, linkedin en facebook te verklaren. Verder komen in het boek aan bod de diverse ontwikkelingsfasen in combinatie met computergebruik.
In bijvoorbeeld de eerste fase ( 0 tot 1,5 - 2 jaar) zal de virtuele ontwikkeling er als volgt uit zien. "Het kind heeft dynamische hersenen die alles in zich opnemen. De kunst is het kind aan te bieden wat het op kàn nemen en vooral kan plaatsen. Wat betekent GTST zien tijdens de voeding?" Haar strekking is dat hersenen gewend kunnen raken aan het beeldscherm en de gewoonte gecreëerd wordt. En omdat we nog niet weten wat de invloed is op de hersenen, geeft ze het advies het te vermijden. De hypnotiserende werking maakt 'gaar' en zal de groei en ontwikkeling naar verwacht nadelig beïnvloeden. Selectie gebruiken is haar advies.
De tweede fase (1,5 tot 2,5 jaar) is de fase waarin kinderen via het exploreren (ontdekken) naar de communicatie (praten en kenbaar maken wat je bedoelt) en autonomie (zelfstandig iets doen) groeien. Zelf eten, zelf in slaap vallen, zelf doen. De 'politie-leeftijd' volgens Martine Delfos, want in zijn ontdekkingstochten wordt een kind telkens geconfronteerd met grenzen. ouders zijn druk met uitleggen en verbieden uit bescherming. Beschermen tegen de omgeving want een kind mist in deze periode de kennis over de omgeving. Hij kan nog niet rekening houden met een ander of inschatten wat gevaarlijk is. Dit leert een kind door te doen en te voelen, door in de echte wereld ervaringen op te doen. Het vallen van een poppetje in een computerspel heeft geen relatie met de werkelijkheid.
De derde fase (2,5 tot 4 jaar) is de periode van egocentrisme (zichzelf als middelpunt van de wereld zien) naar het samenleven met anderen. Hoe je met elkaar omgaat leer je door de daadwerkelijke omgang met anderen. Het echte leven biedt de interactie. Het virtuele leven bij computeren doet alleen wat een kind wil.
En zo beschrijft ze meer voorbeelden over hoe computergebruik van invloed kan zijn op de ontwikkeling en gedrag. Ik vind het zo helder geschreven hoe de gevolgen voor de toekomst kunnen zijn. Een kleuter kan tijdens een spel leren welk geluid een dier maakt, maar dat geluid komt dus alleen als het kind op een knop drukt. Een kind kan voor een spreekbeurt de wereld aan informatie voorgeschoteld krijgen, maar het is niet altijd geschikt voor de leeftijd. En jongeren moeten zichzelf neerzetten in gepimpte foto's en taal, waarbij ze zichzelf moeten overschreeuwen. Er gebeuren in werkelijkheid veel dingen onverwachts, vooral met snuffelende dieren als je ze echt ontmoet. En de snelheid van alle informatie geeft je geen gelegenheid het even rustig tot je door te laten dringen. Het geeft een gespannen status van alertheid: wat gaat er nu weer gebeuren? Ik denk dat kinderen dan angstig gaan worden.
De computer is een leuk, handig en mooi medium, zolang kinderen maar wel de kans krijgen om voldoende met andere kinderen, dieren, speelgoed en volwassenen om te gaan.
|
|
De Computer (deel 1)
Regelmatig is de computer en het computergebruik door kinderen onderwerp van gesprek. Meestal zijn de meningen erover verdeeld. Van 'het is goed dat kinderen er mee leren omgaan' tot 'dat kan nooit goed voor kinderen zijn'. Ouders voeren onderling discussies en hebben vragen over welke sites goed zijn, hoe lang hun kind mag computeren en wat de invloed zou zijn van computeren.
Martine Delfos heeft een boek erover geschreven: "De virtuele ontwikkeling van de Jeugd". Ze stelt dat kinderen opgroeien in een virtueel milieu. Mobieltjes, iPods, Wii en andere games, internet en meer van deze technische middelen bieden een complete leefwereld. "Internet is een fascinerend medium, maar het moet wel leeftijdsadequaat worden aangeboden. (...) Het heeft de volwassene nodig om zijn of haar leefwereld te begrenzen en op waarde te leren schatten".
Onlangs las ik een artikel waarin gesteld werd dat alle verworven rechten voor kinderen teniet werden gedaan door de komst van internet. Historisch gezien was het begin 1900 vrijwel normaal dat kinderen meewerkten op het land of meedraaiden in het huishouden. Op schilderijen van Jan Steen zie je in de huiselijke taferelen ook kinderen terug tussen doktersbezoeken of dronkemansfeesten.Ze werden er niet van weggehouden en er tegen beschermd. Met de opkomst van de pedagogiek kwamen er steeds meer aandacht en rechten voor kinderen. In 1920 kwam in Nederland de onderwijswet waarbij het standenonderwijs verdween en het toegankelijk werd voor alle kinderen. Kinderen werden steeds meer beschermd en op hun ontwikkelingsnivo benaderd. Iedere levensfase biedt nieuwe ontwikkelingsaspecten en zo wordt de opbouw naar volwassenheid vormgegeven. Echter met het gebruik van internet ligt de hele wereld in een druk op de knop voor je open. Er is geen opbouw in wat je te zien en te horen krijgt. Als je kind zijn spreekbeurt over katten wil houden en googled op poesjes, krijgt hij niet de informatie die hij bedoelde. Zeer terecht dus dat internet leeftijdsgebonden moet worden aangeboden.
Voor ouders is dit een complexe taak. Op digitaal gebied gaan de ontwikkelingen en de vooruitgang zo snel dat je het moeilijk kan bijhouden. Hoe weet je welke sites geschikt zijn, welk filter werkt adequaat en wat te doen als er van alles onbedoeld op het scherm komt. Ik denk dat je kinderen heel goed kan zeggen dat ze voor bepaalde sites te jong zijn en dat ze voor bepaalde informatie te jong zijn. Technisch kunnen ze wellicht een boel begrijpen, maar emotioneel vaak nog niet. Dus: ga naast ze zitten! Kijk met ze mee en zie wat je kind ziet. Zo kun je uitleggen, verduidelijken en zien wat de informatie met je kind doet. Zo leert je kind internet gebruiken en je krijgt als ouder het vertrouwen om ze het medium te laten gebruiken.
|
|
" De beste straf is de straf die je niet hoeft te geven".
Vanaf het moment dat je weet dat je een kind krijgt, heb je vaak mooie dromen en verwachtingen.Toch zullen er ook minder rooskleurige momenten zijn. Opvoedingssituaties waarbij je als ouder zal ingrijpen. Niet alleen om (omgangs)regels toe te passen, maar deze ook consequent uitvoeren. Dat valt soms niet mee, vooral als een kind veelvuldig de grens opzoekt.
Wanneer een kind over een grens gaat en je dit gedrag wilt afleren, kan er een sanctie volgen. Wanneer je als ouder hiervoor kiest, is per ouder verschillend. Ook de mate waarin je kan straffen is verschillend. Het doel is dat het kind er voor de toekomst iets van kan leren. Een inadequate straf komt niet over en schiet zijn doel voorbij. Om straffen effectief te laten zijn volgen hieronder een aantal tips.
- De straf moet snel volgen op het ongewenste gedrag. Een kind zal de link in oorzaak en gevolg met wat hij zojuist gedaan heeft moeten kunnen leggen.
- De straf zal verband moeten houden met fout gedrag. Bijvoorbeeld een kind zelf iets laten teruggeven als hij iets afgepakt heeft.
- De straf zal in verhouding moeten zijn met de overtreding, en uitvoerbaar.
Elke reactie van een opvoeder is een straf of beloning. Dit gebeurt dus vaker dan je denkt! Kinderen denken eerder aan het plezier op korte termijn dan de consequentie op langere termijn. Onderzoek wijst dan ook uit dat positief gedrag belonen effectiever werkt, en ook straffen kan voorkomen. Dit begint bij duidelijke gedrags- en huisregels af te spreken. Kinderen weten dan waar ze zich aan moeten houden en hoe ze zich horen te gedragen. Vervolgens is het belangrijk dat deze consequent nageleefd worden.
Dan kan je een kind ook belonen als hij zich eraan houdt! En die beloning hoeft natuurlijk niet materieel te zijn. Een aai over de bol, aanmoedinging of complimentje zijn meestal effectiever.
|
|
Het is weliswaar geen kinderboekenweek, maar hier toch een stukje over een kinderboek. Het is zo leuk geschreven, dat ik het graag onder de aandacht breng.
Het boek heet: "Draag elke dag een schone onderbroek, en 31 andere manieren waarop je ouders zeggen dat ze van je houden" en is geschreven door Marc Gellman. Hij is in het dagelijks leven rabbijn en met zijn levenswijsheid en erg veel humor beschrijft hij uitspraken van ouders.
Uitspraken als: "eet je groente op!", "niet in het zwembad plassen!" en "omdat ik het zeg!" vormen 'het lijstje'. Het boek is gemaakt om het lijstje aan kinderen uit te leggen. Omdat, zo schrijft hij in de toelichting, hij niet wil dat kinderen een hekel krijgen aan hun ouders als ze weer eens de kop gek zeuren over dingen die je moet doen of laten. Want het is niet makkelijk om een goed mens te worden en ouders laten zo juist merken dat ze van hun kinderen houden. En wie weet krijgen de kinderen zelf ooit kinderen, dan komt het goed van pas.
Hier volgt het hoofdstuk: "draag elke dag een schone onderbroek!"
"Waarom maken ouders zich eigenlijk zo druk over je ondergoed? Niemand die het verder ziet en toch krijg je steeds een preek dat je schoon ondergoed aan moet doen. Waarom?
Als je het aan ouders vraagt, zullen ze waarschijnlijk met antwoord nummer één aankomen: 'Ondergoed barst van de bacterieën, je wilt toch niet ziek worden?'
En als je dan zegt dat het toch wel minstens een maand duurt voordat het echt vies is, dan komen ze met antwoord nummer twee. Dat is zo'n stom antwoord dat je er alleen maar om kunt lachen - maar juist daarom is het een klassieker geworden. 'Stel je voor dat je op weg naar school een ongeluk krijgt en naar het ziekenhuis moet! Als de dokter dan je kleren uit doet en ziet dat jij zo'n vieze onderbroek aan hebt, wat zal hij daar dan wel niet van denken? Toch op zijn minst dat wij een stelletje viespeuken zijn omdat wij jou met zulk ondergoed laten rondlopen!'
Wie dit antwoord bedacht heeft? Geen idee, maar het is vast net zo oud als de andere onderdelen van HET LIJSTJE. Ik heb eerlijk gezegd nog nooit gehoord dat iemand ziek is geworden van vies ondergoed - tenzij iemand misschien het vieze ondergoed van iemand anders aan heeft, maar toch zeker niet van je eigen ondergoed. En ik heb nog nooit een dokter bij de eerste hulp horen zeggen: 'We willen dit kind graag helpen maar het kan niet, want hij heeft zulk vies ondergoed aan'.
Er moet dus een andere reden zijn waarom ouders zich druk maken over schoon ondergoed. Ik denk dat ik het weet. Want de echte reden is als volgt: wat mensen niet van je kunnen zien is net zo belangrijk als dat wat mensen wél van je kunnen zien.
We doen altijd veel moeite om met ons uiterlijk een goede indruk te maken. Maar veel moeilijker is het om van binnen goed te zijn. Als je bijvoorbeeld zegt dat je iemand heel aardig vindt, maar achter zijn rug over iemand roddelt, dan is dat zoeits als vies ondergoed dragen: je doet alsof je heel netjes bent, want niemand ziet dat je vies ondergoed draagt, maar zo netjes ben je dus eigenlijk niet. Dat geldt ook als je op je eigen blaadje zit te turen tijdens een profwerk, maar zodra de juf niet kijkt bij je buurman spiekt. Of dat je lief doet tegen je zusje als je ouders erbij zijn, maar haar pest als jullie samen spelen. Een van de moeilijkste dingen in het leven is om van buiten net zo leuk te zijn als van binnen. Als je niet doet wat je belooft of niet meent wat je zegt, word je uiteindelijk neit gelukkig. Mensen zullen niet weten wat ze aan je hebben en wie jij echt bent.
Maar ja, niemand is natuurlijk perfect! Het verschil tussen goede en slechte mensen is dat goede mensen durven toegeven dat ze wel eens een steekje laten vallen. En dan doen ze vervolgens hun best om die fout niet meer te maken. Van buiten schoon en van binnen schoon. Kijk, dat zijn dus leuke mensen, daar wil iedereen wel vrienden mee zijn!
En dan nog iets: eigenlijk is het helemaal niet zo erg om schoon ondergoed te dragen. Als je er eenmaal aan gewend bent, voelt het best lekker en dan heb je geen eens zin meer om die oude stinkspullen uit de wasmand te halen!"
Meer gegevens over het boek staan op de site bij de links, het boekengedeelte.
|
|
De verkiezingen zijn voor volwassenen een actueel thema. Naast een (meestal!) 4-jaarlijkse politieke keuze, maakt iedereen elke dag honderden keuzes. Van 'wat doe ik aan' tot 'wat ga ik eten' . Nu zijn dit keuzes die je als volwassene makkelijker maakt. Je maakt de keuzes regelmatig. Er is geleerd hoe te kiezen. En daarmee kun je jezelf staande houden in de dagelijkse beslommeringen. Ook kinderen willen functioneren in een omgeving die ze kunnen overzien. Ik denk dat het kunnen kiezen steeds moeilijker wordt. De belevingswereld wordt voor kinderen maar ook volwassenen steeds groter. Dus de keuzes ook. Zelfs voor iets simpels als een maaltijd ben je niet meer gebonden aan seizoensgroentes of de standaard hollandse pot. Je kunt het hele jaar door van alles krijgen. Niet iedereen kan zijn weg in de grote mogelijkheden vinden. Hoe meer mogelijkheden om uit te kiezen, hoe moeilijker de keus.
Het kiezen valt onder te verdelen in vier stappen:
De eerste stap: weten wat bij je past.
De tweede stap: weten waar je uit kan kiezen.
De derde stap: de keuze bepalen op basis van argumenten.
De vierde stap: de keuze evalueren.
De eerste stap geeft gelijk al aan dat een kind een bepaalde leeftijd en rijpheid moet hebben om te kunnen kiezen. Hij (zij) zal een beeld moeten hebben van wat hij wil, kan of wat bij hem past. Bijvoorbeeld als een kleuter weet dat hij blauw een mooie kleur vindt, zal hij eerder voor zo'n kleur trui kiezen. Of hij daarmee een goede winteroutfit kiest, brengt de volgende fase waarin hij mag kiezen. Zorg bij jonge kinderen voor een overzicht en breid de mogelijkheden uit naarmate ze ouder worden. Als kleuter kun je nog niet alles overzien en zul je als ouder de keuze moeten beperken tot bijvoorbeeld twee truien. In stap drie worden de keuzemogelijkheden, opties en alternatieven onderzocht in vergelijking met de wensen. Dit geeft argumenten om de basis voor een keuze te vormen. Zo rond 7 jaar kunnen kinderen al best redenen verzamelen als basis om te kiezen. Als ze nu bijvoorbeeld hun kleren uitzoeken voor de dag en je komt kijken of het geschikt is, kunnen ze redenen aangeven. "Deze trui vind ik mooi en deze broek zit lekker en ik denk dat het wel warm genoeg is." Je kunt een kind dan ondersteunen door te herhalen welke argumenten voor hem van belang zijn. Kennelijk zijn ze belangrijk voor hem. En past het bij zijn persoon. Wellicht volgt er discussie maar dat helpt met het maken van een goede keuze. Het maakt de argumenten specifieker. Een puber is weer wat verder in argumenteren en kan bijvoorbeeld kleding kiezen om een statement te maken. Het kan de eigenheid benadrukken. Door te kiezen voor een bepaalde stijl, vind je dat je daar bij hoort.
Als laatste is de evaluatie net zo van belang als het kiezen zelf. Heb ik er goed aan gedaan om hiervoor te kiezen. Nadenken hierover geeft je argumenten om de volgende keer weer te kunnen kiezen.
Als je voor het één kiest, betekent dit automatisch dat je het ander niet hebt. Je moet iets afslaan. Dat maakt kiezen bijzonder lastig. Vaak ben je tevreden over je keuze als je ervaart wat je verwachtte. Misschien heb je zelfs meer ervaren dan dat. In ieder geval kan je hetgeen je niet gekozen hebt, los laten. Het is minder erg dat je het andere niet hebt. Dan heb je het goede gekozen.
Soms kom je er met alle argumenten en redenen toch niet uit. Gooi dan een muntje op en spreek voor jezelf af waar de kop en de munt voor staan. Als de uitkomst toch niet goed voelt, weet je dat juist het andere de keuze moet zijn. Dan voel je wat je kan kiezen.
|
|
Voor veel mensen verlopen deze donkere dagen voor kerst niet alleen in de sfeer van warmte en gezelligheid. Juist deze periode doet hen denken aan degene die overleden is en die ze moeten missen. Voor kinderen zal het niet anders zijn.
Kinderen kunnen niet beschermd worden tegen het verdriet van de dood. Niet alleen omdat het hoort bij het leven. Maar ook omdat kinderen de heftigheid van emoties over verlies kunnen ervaren bij bijvoorbeeld het kwijt raken van een knuffel of huisdier. Ze maken het mee, ook al probeer je het ze zoveel mogelijk te besparen.
Hoe een kind verlies ervaart is natuurlijk afhankelijk hoezeer het eraan gehecht is. Daarnaast spelen karakter en leeftijd een rol.
De peuters en kleuters hebben nog geen besef van de inhoud van verlies. Zijn ze een auto kwijt, gaan ze misschien even zoeken maar pakken dan net zo makkelijk een ander stuk speelgoed. Ze kunnen vandaag vragen of ze naar oma gaan en zo niet, dan wordt het morgen gerust weer gevraagd. Op deze leeftijd zijn kinderen vaak eerder ontdaan als ze andere mensen verdriet zien hebben, ze schrikken van de tranen.
Het jonge kind begint te ontdekken hoe de dagen gaan en leert relaties aan te gaan. Hij kan iemand missen en zich realiseren dat "nooit meer" wel heel lang is, maar hij overziet het nog niet. Ze zitten daarbij in de fase van het magisch denken en kunnen een heleboel verzinnen en/of zich er schuldig over voelen. Op deze leeftijd worden kinderen gauw angstig. Ze snappen het verschil tussen ziek zijn en ernstig ziek zijn niet. Of moeten zich ineens gaan realiseren dat je met de auto ook een vreselijk ongeluk kan krijgen. Voor deze kinderen staat de wereld op zijn kop: hadden ze net geleerd hoe de dagen ongeveer gaan en nu blijkt het heel anders te kunnen zijn. Wat klopt er nu nog?
Ook voor de iets oudere kinderen van zo'n 6 tot 8 jaar gaat dit op. Alleen zijn zij doorgaans in staat de technische kant te ontdekken en te kunnen plaatsen, willen graag weten hoe een begrafenis gaat. Vanaf ongeveer 8 jaar kunnen kinderen vooraf het besef hebben dat iets dat leeft ook dood kan gaan. Waardoor ze zich misschien moeilijk hechten aan bijvoorbeeld de nieuwe hond.
Jongeren hebben een nog meer ontwikkeld brein waarbij ze de dood ook filosofisch kunnen benaderen. Daarbij kan in de puberteit met de heftigheid van emoties en de hormonenhuishouding het verlies een enorme impact hebben. En juist de filosofische inslag kan ervoor zorgen dat ze niet uit hun scala van emoties komen.
Hoe met de dood en verlies om te gaan is voor ieder kind en voor een ieder rondom het kind in een verwerkingsproces verschillend.
Wat te doen bij dood en rouw is niet vast te leggen in een handleiding.
En hoe de verwerking zal verlopen ook niet. Wel worden in het algemeen fasen in een proces omschreven, maar uiteindelijk is rouw nooit klaar. De intensiteit van verdriet wordt misschien minder, de dagen zonder het geliefde misschien iets gewoner. Maar het gemis zal blijven. En dat kan soms door een geur, uitspraak of lied ineens aanvliegen.
Een kind kan zich wel beschermd voelen in zijn manier van omgaan met de dood en het verlies. Als hij zich mag uiten en terug kan vallen op de mensen om hem heen . Een hechte band is hiervoor van belang.
En soms is dat juist moeilijk want dat is nu net waarom je het verlorene zo mist.
|
|
De puberteit valt voor de meeste pubers (en hun ouders) niet mee. Er verandert een heleboel op allerlei gebieden. Dat kan lastig zijn om mee om te gaan, en al helemaal als je moeilijk tegen veranderingen kunt.
Caroline van der Velde heeft een prachtig boek geschreven. Het heet "Pubergids autisme" en is geschreven juist voor die jongeren die, met hun eigen beleving, al die veranderingen moeilijk kunnen plaatsen. En zoals ze zelf schrijft: 'Alle pubers zijn op zoek naar zichzelf en moeten ontdekken hoe ze in de wereld staan. Voor pubers met autisme komt daar nog een andere dimensie bij: wat hoort bij mij en wat hoort bij mijn autisme?' (blz. 7). Het boek biedt een handleiding om overzicht te krijgen over diverse onderwerpen. Van hoe regel ik mijn huiswerk, tot hoe maak ik vrienden. Heel praktisch met voorbeelden om gezichtsuitdrukkingen te leren lezen tot en met hoeveel afstand houd je als je in gesprek bent. Het boek is bedoeld voor pubers met autisme wiens niveau hoog genoeg is voor de middelbare school. Inhoudelijk wordt geen verschil gemaakt tussen PDD-NOS, Asperger-syndroom of welk type dan ook.
Als inleiding (blz. 5) in het boek is een mooi verhaal geschreven door beeldend kunstenaar Landschip:
'In de wereld van de puntige vierkantjes werd eens een vijfhoekje geboren. Vijfhoekjes waren jammer genoeg niet gewenst bij de puntige vierkantjes. De vierkantjes zeiden: 'We breken er wel een hoekje af, dan is het ook een vierkantje'. Dat ging niet zo makkelijk als ze dachten. Ze timmerden erop los, maar het lukte niet om er een vierkantje van te maken.
Het vijfhoekje was nu flink beschadigd. De puntige vierkantjes waren teleurgesteld over het resultaat. Ze gaven het kapotte vijfhoekje toen maar een grote plank, een houten vierkant, met twee kijkgaten erin. Het vijfhoekje moest voortaan altijd die plank voor zich uit dragen, om zo op een vierkant te lijken. Zo kon het zich jarenlang in de wereld van de vierkantjes bewegen. Dat vonden de vierkantjes best aanvaardbaar.
Het vijfhoekje werd doodmoe van altijd met die grote zware plank te zeulen. Het bleef maar zoeken en zoeken naar een oplossing om ooit echt een vierkantje te worden. Na lange tijd kwam het uitgeputte vijfhoekje een paar wijze afgeronde vierkantjes tegen. Die zagen er veel vriendelijker uit dan de puntige vierkantjes.
'Hoe kan ik ooit een echt vierkantje worden?' vroeg het vijfhoekje. 'Jij? Een vierkantje? Maar je bent gewoon een vijfhoekje!' zei één van de afgeronde vierkantjes. 'Leg die plank eens even neer'.
De andere afgeronde vierkantjes zagen het nu ook. 'Ja! Jij bent gewoon een vijfhoekje! Je hoeft toch niet te doen alsof je een vierkant bent! Je hebt alleen maar een hoekje meer dan wij, daar is niks mis mee. We kennen er nog meer zoals jij hoor!'.
Bij de afgeronde vierkantjes mocht het kapotte vijfhoekje dat zware stuk hout eindelijk weggooien. Een paar puntige vierkantjes hadden het van ver gezien en zeiden: 'Oei, nu gaat het heel erg slecht met het vijfhoekje, het lukte altijd zo goed met die plank!'
Maa het vijfhoekje wist wel beter.
Caroline van der Velde
"Pubergids autisme, een praktische handleiding"
Uitgeverij Nieuwezijds - Amsterdam, ISBN 978 90 5712 251 4
|
|
Hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Verhulst waarschuwt in een nota de regering over de problemen van onze jeugd van tegenwoordig. In die nota staat overigens dat gemiddeld genomen de jeugd het goed doet. Generatie Einstein worden ze genoemd: ze zijn slimmer, sneller en socialer (Boschma en Groen, 2007). Met name de jongeren in een rustige vriendenkring, met ouders die open staan voor een gesprek en duidelijk de grenzen stellen, kunnen evenwichtig opgroeien.
Met de jongeren van 12 tot 18 jaar gaat het voor een deel minder goed. En dat vinden ze ook zelf. Ze ervaren veel druk van bijvoorbeeld school en naaste omgeving. 'Multi-tasking' (het vliegensvlug schakelen tussen huiswerk maken, msn-en, gamen en bellen), de 'revolutie van perfectie' (alles moet tot in de puntjes perfect zijn, met name het uiterlijk) en het grote informatie- en keuzeaanbod geeft veel stress. 25% van de jongeren drinkt meer dan ze eigenlijk zouden willen, 10% zegt zich eenzaam te voelen, 8% zegt delinquent gedrag te vertonen en 0,5% zegt wel eens drugs te gebruiken.
Een risicogroep in dit geheel vormen de meiden. De overgang van lager naar voortgezet onderwijs geeft met name bij hen emotionele problemen. Deze uiten zich in klachten als hoofd- en rugpijn, ongelukkig zijn, slecht humeur hebben en duizelig voelen. Er is zelfs een toename van 50% van deze klachten!
De puberteit draait om het ontwikkelen en ontdekken van jezelf, inclusief het losmaken van de ouders. Juist in deze tijd van jezelf presenteren met de computer via hyves of msn- of chatsessies, is weten wie je bent, wat je doet en hoe je iets doet een belangrijke zaak. De zoektocht naar jezelf is van alle tijden en wat dat betreft niet nieuw. Het verschil met deze generatie jeugd zijn de ontwikkelingen in de digitale wereld. Deze nemen zulke sprongen, dat ouders deze vaak niet meer bijbenen. Daarnaast maakt het onderwijs verschillende ontwikkelingen door waar ze hun eigen schooltijd niet in herkennen, zodat ouders het idee krijgen de grip op zoon of dochter te verliezen. De jongere weet niet meer wat te doen. Het informatie-aanbod is ook voor hen te groot. Bovendien is het toekomstperspectief vaak vaag doordat er geen herkenbaar rolmodel is. Als dit niet in banen wordt geleid kunnen er excessen ontstaan als automutilatie (meiden die bijvoorbeeld zichzelf snijden), anorexia (veel afvallen met al dan niet vreetbuien of overgeven) of depressie. In groepsverband kan probleemgedrag zich uiten in coma-zuipen, happy slapping, straatterrorisme, breezerseks of sexting. Dit laatste is het door jongeren onderling versturen van hun eigen naaktfoto's. Als grapje of spelletje. In Amerika was dit onlangs in het nieuws. Een leraar was veroordeeld vanwege kinderporno. Een student van hem had zo'n foto gestuurd gekregen en wist niet wat er mee te doen. Hij ging naar de docent en deze zette het als bewijs op zijn computer. Inmiddels is de leraar vrijgesproken, maar dat heeft nog niet tot een aanpak van sexting geleid. Mondiaal zijn de meningen er ook over verdeeld. In Australië zijn ze er minder van ondersteboven. Daar beschouwen ze het als een ontdekkend spel, gelijk aan jonge kinderen die doktertje kunnen spelen.
Wat gebeurt er als een meid een paar jaar later solliciteert en bij het natrekken via google komt een naaktfoto voorbij. En door de invloed van alcohol sterven hersencellen af terwijl het brein nog niet helemaal rijp is. Waar iedereen het wel over eens is, is dat de jongeren onze zorg en begeleiding sterk nodig hebben. Hun lichamelijke klachten en probleemgedrag laat zien dat ze er zelf ook niet tegen kunnen.
|
|
Met mooi weer doen de lentekriebels bij kinderen hun werk: ze spelen weer buiten. De rand van de zandbak ligt vol met taartjes, stoepen worden volgetekend en er wordt gesjeesd op één, twee, drie of vier wielen. Die lentekriebels hebben bij menig ouder een ander effect. "Pas op dat je niet valt", "Kijk uit voor dat kind" en andere zorgen worden geuit. En zorgen voor veiligheid is natuurlijk een goede zaak. De beste zaak eigenlijk.
Iets anders wordt het als een kind zoveel beschermd wordt, waardoor het niet meer op let. Als bijvoorbeeld de schommel altijd tegengehouden wordt als het kind er langs wil lopen. Als hij bijvoorbeeld nooit een dier mag aaien vanwege de kans op een beet.
De groep kinderen die niet meer kan inschatten wanneer er reëel gevaar is, groeit flink. Zodanig zelfs dat zorgverzekeraars aan de bel trekken. Want het gaat mis op de momenten dat het kind het zelf moet doen en geen overzicht heeft. Zij zijn bang dat dit gebrek aan inschattend vermogen zal leiden tot onbezonnenheid. Hetgeen juist veel botbreuken en dergelijke zal opleveren. In Duitsland is men zo ver dat er crêches zijn met extra gevaarlijke speeltoestellen. Zodat kinderen met zo'n situatie zal leren omgaan. Spelenderwijs aanvoelen of ze het durven. Ervaren of ze het kunnen. Blijven oefenen als het nog niet lukt. Dit alles natuurlijk onder begeleiding. Want als je een onveilige situatie voordoet, weet een kind het veilig te doorstaan. "Kijk die schommel gaat heen en weer, dus als je blijft staan bots je".
Soms is angst een goede raadgever. Als een kind iets te eng vindt om te doen, is hij er waarschijnlijk nog niet aan toe om te doen. Hij is nog niet zo ver.
Angst wordt een slechte raadgever als de angst zo groot wordt en het kind de situatie gaat vermijden. Hij ontwijkt alle dieren en wil bijvoorbeeld niet meer op visite bij mensen met een hond. Of als de angst lichamelijke klachten als buikpijn geeft. Als de angst de ontwikkeling gaat belemmeren is de angst extreem. De Universiteit van Amsterdam, afdeling Virenze, heeft een programma voor deze kinderen ontwikkeld. Het heet: 'denken + doen=durven'. Bij de kinderen die het programma gevolgd hebben, is de angst veel minder geworden. Ik ben uitgenodigd om met hun programma kinderen te gaan begeleiden. Als u interesse heeft in het programma of een aanmelding wil doen, zou het fijn zijn als u contact met me opneemt.
|
|
Dit is het dan, het begin van een nieuwe praktijk.
Na een lange periode van puzzelen hoe het logo moest worden, site opbouwen, nadenken over teksten of bezoek aan instanties die me verder op weg hielpen, is het nu wereldkundig.
Ergens in het proces vroeg iemand mij: "waarom ga je een praktijk beginnen?" En het antwoord is eigenlijk heel simpel: omdat ik het leuk vind. Ik houd van de levenslust van kinderen. Echter haaks daarop staat de situatie wanneer er moeilijkheden zijn. Dit kan zo ingrijpend zijn. Het cliché "wanneer alles goed gaat heb je wel tig wensen, maar als er iets is met je kind maar één", is zo waar.
Ik hoop met mijn kennis en kunde weer wat levenslust bij kinderen, en hun ouders, terug te brengen.
|
| |
| |
| | | | |
|
